وفات پیامبر اکرم (صل الله علیه و آله و سلم)
افطار ناخورده
کاسه شیر را برداشت، قدری فکر کرد و بعد آن را سرکشید. سهم افطار پیامبر (صلّی الله علیه و آله) بود. پیش خودش فکر کرد وقتی پیامبر (صلّی الله علیه و آله) تا این موقع نیامده است حتماً مهمان یکی از اصحاب شدهاند و افطارکردهاند. وقتی پیامبر (صلّی الله علیه و آله) آمدند ازکسی که همراه ایشان بود پرسید: آیا پیامبر (صلّی الله علیه و آله) افطار کردهاند؟ پاسخ منفی را که شنید میخواست زمین دهان باز کند و او را ببلعد. ناراحت و شرمنده بود. دراین ده سالی که خدمت پیامبر (صلّی الله علیه و آله) میکرد اینقدر خجالت نکشیده بود. هر لحظه منتظر بود تا پیامبر چیزی بپرسند و سراغ غذایشان را بگیرند، اما تا اذان صبح هیچ نگفتند و روز بعد را هم گرسنه روزه گرفتند.
محدث نوری، مستدرکالوسائل،ج۱۷،ص۳۱
پیامبر رحمت
در سیره عملی و رفتاری پیامبر(ص) صدها نمونه از اخلاق نیک و زیبا وجود دارد که هر کدام نشانگر قطرهای از اقیانوس عظیم حسن خلق آن حضرت است، همان گونه که خداوند با تعبیر «و انک لعلی خلق عظیم؛ و همانا تو اخلاق عظیم و برجستهای داری»۱ به این مطلب اشاره فرموده است.
خُلق به صفاتی گفته میشود که که با سرشت و خوی انسان عجین شده باشد و به رفتارهای موسمی و موقت گفته نمیشود.
برخی آثاری که آیات و روایات برای خلق نیکو برشمردهاند عبارتند از:
- خلق عظیم باعث زیاد شدن روزی و انس با دوستان است. علی(ع) فرمود: «اخلاق نیکو روزی ها را زیاد می کند و میان دوستان انس و الفت پدید میآورد.»۲
- خلق عظیم باعث محبت و دوستی در میان دوستان میشود و ما را محبوب خلایق میکند. علی(ع) میفرماید: «کسی که رفتارش نیکو گردد، دوستدارانش زیاد میشوند، و جانها با او انس میگیرند»۳
- افزایش طول عمر؛ هیچ زندگی گواراتر از زندگی آمیخته با حسن خلق نیست. امام صادق(ع) میفرمایند: «نیکی و خوش اخلاقی…عمرها را طولانی میکنند»۴
- خلق عظیم باعث از بین رفتن گناهان میشود. رسول خدا(ص) میفرماید: «همانا اخلاق و خوی نیک گناهان را آب میکند، آنچنان که خورشید یخ را آب میکند و همانا اخلاق بد عمل را فاسد میکند، آنچنان که سرکه عسل را فاسد میکند.»۵
پینوشت:
۱٫ سوره قلم، آیه ۴٫
۲٫ غررالحکم، ح۵۳۸۲٫
۳٫ غررالحکم، ح۵۳۷۵٫
۴٫ کافی، ج۲، ص۱۰۰، ح۸٫
۵٫ بحار ، ج ۶۸، ص ۳۹۵ و ۳۸۵
روضه پیامبر
لحظات آخر عمر پیامبر خدا بود. اشک از چشمان فاطمه (س) روان شده بود. پدر فرمود: فاطمه جان نزدیک بیا! گریه نکن بابا. فداک ابوک؛ بابا به قربانت گردد. پدر جملهای به دخترش فرمود که او را حسابی خوشحال کرد. فرمود: فاطمه جان! گریه نکن این فراق و جدایی طولی نخواهد کشید. تو اولین کسی هستی که بعد از من به من ملحق میشوی.
من آن گلم که نبی درک ارزشم میکرد به پیش چشم خلائق مدام سفارشم میکرد
سفارشات نبی رهگشای مرگم شد تو خود حدیث مفصل بخوان از این مجمل
شیخ عباس قمی،منتهی الآمال،۱٫
علامه مجلسی،جلاءالعیون.
پیامبر رحمت
در سیره عملی و رفتاری پیامبر(ص) صدها نمونه از اخلاق نیک و زیبا وجود دارد که هر کدام نشانگر قطرهای از اقیانوس عظیم حسن خلق آن حضرت است، همان گونه که خداوند با تعبیر «و انک لعلی خلق عظیم؛ و همانا تو اخلاق عظیم و برجستهای داری»۱ به این مطلب اشاره فرموده است.
خُلق به صفاتی گفته میشود که که با سرشت و خوی انسان عجین شده باشد و به رفتارهای موسمی و موقت گفته نمیشود.
برخی آثاری که آیات و روایات برای خلق نیکو برشمردهاند عبارتند از:
- خلق عظیم باعث زیاد شدن روزی و انس با دوستان است. علی(ع) فرمود: «اخلاق نیکو روزی ها را زیاد می کند و میان دوستان انس و الفت پدید میآورد.»۲
- خلق عظیم باعث محبت و دوستی در میان دوستان میشود و ما را محبوب خلایق میکند. علی(ع) میفرماید: «کسی که رفتارش نیکو گردد، دوستدارانش زیاد میشوند، و جانها با او انس میگیرند»۳
- افزایش طول عمر؛ هیچ زندگی گواراتر از زندگی آمیخته با حسن خلق نیست. امام صادق(ع) میفرمایند: «نیکی و خوش اخلاقی…عمرها را طولانی میکنند»۴
- خلق عظیم باعث از بین رفتن گناهان میشود. رسول خدا(ص) میفرماید: «همانا اخلاق و خوی نیک گناهان را آب میکند، آنچنان که خورشید یخ را آب میکند و همانا اخلاق بد عمل را فاسد میکند، آنچنان که سرکه عسل را فاسد میکند.»۵
پینوشت:
۱٫ سوره قلم، آیه ۴٫
۲٫ غررالحکم، ح۵۳۸۲٫
۳٫ غررالحکم، ح۵۳۷۵٫
۴٫ کافی، ج۲، ص۱۰۰، ح۸٫
۵٫ بحار ، ج ۶۸، ص ۳۹۵ و ۳۸۵
یک حکم شرعی
پرسیدند اگر نامحرم صدای نوحهخوانی یا گریه یا نالهزدن زنان را بشنود اشکال دارد؟
اگر موجب جلب توجه نامحرم باشد یا مفسدهای بر آن مترتب باشد اشکال دارد. اما اگر در آن حد نباشد، به نظر حضرت آقا حرام نیست، اما شایسته هم نیست که صدای گریه و ناله و ضجه و عزاداری خانمها را مردان نامحرم بشنوند.
منبع: سایت مقام معظم رهبری
یک پرسش مهم
پرسش:
در هنگام سوگواری امام حسین (علیه السّلام) نماز مقدمتر است یا عزاداری؟
پاسخ:
شخصی که آش نذری درست میکند یا از عزاداران پذیرائی میکند هر چند لباس سیاه برتن ندارد یا دستی بر سینه نمیزند و یا در موقع نماز مهیای نماز میشود هر کدام به نوبه خود عزادار است و ثواب میبرد و برعکس کسی که در مجلس عزاداری امام حسین ـ علیه السّلام ـ حضور دارد و لباس سیاه بر تن پوشیده ولی غافلانه میخندد و رفتار شخص اندوهگین و محزون را ندارد به او عزادار گفته نمیشود.
هدف از عزاداری این است که نشان دهیم ما پیرو ائمه معصومین علیهم السلام هستیم و هر چه آنان فرمودهاند اطاعت میکنیم تا اعمال ما مورد رضایت آنها واقع شود. یکی از اهداف قیام امام حسین ـ علیه السّلام ـ همین اقامه نماز بوده است همانطور که در زیارت ایشان میخوانیم اشهد انک قد اقمت الصلوه۱ یعنی اقرار میکنم که شما نماز را برپا داشتید.
ظهر عاشورا یکی از یاران امام حسین ـ علیه السّلام ـ در آن گیرودار و بحبوحه جنگ وقتی به امام اطلاع میدهد که وقت نماز شده چقدر امام ـ علیه السّلام ـ خوشحال میشود و او را مورد لطف قرار میدهد و برای او دعای خیر مینماید و سپس نماز جماعت را برپا میدارند و چندین شهید هم در این راه نماز تقدیم اسلام مینماید.
حضرت امیرالمؤمنین علی علیه السّلام در جنگ صفین سرگرم نبرد بود گاهی نگاه به آسمان میکرد تا ببیند کی ظهر میشود تا نماز ظهر را بخواند یکی از یاران عرض کرد یا امیرالمؤمنین این چه کاری است؟ فرمود آفتاب را مینگرم که اگر وقت نماز رسید نماز بخوانم آن یار امام گفت آیا حالا وقت نماز است با این سرگرمی جنگ؟ امام ـ علیه السّلام ـ فرمودند: اصلاً ما برای چه با این گروه میجنگیم؟ مگر برای غیر نماز است؟ تنها به خاطر نماز با آنان نبرد میکنیم و میخواهیم نماز برپا شود و پا برجا بماند.۲
اینها تنها نمونهای از روش امامان علیهم السلام ماست که ما باید از آنها پیروی نماییم.
اصولاً تمام رنج و زحمتی که امامان ما در طول زندگی به جان و دل خریدند برای برپا داشتن احکام دین از جمله نماز بوده است و اگر ما برای شهادت آنها عزاداری و سوگواری میکنیم پیام ما این است که در راستای اهداف و روش امامان علیهم السلام قدم بر میداریم و ثابت قدم ایستادهایم .
پاورقیها:
۱٫ مفاتیح الجنان، زیارت وارث
۲٫ سفینه البحار، ج۲، ص۴۴، شیخ عباس قمی، انتشارات فراهانی.
لزوم گرامیداشت یاد شهدا
ما باید در زمینهی ارتباط با شهدا و خانوادههای شهدا در هیأت انصارالمهدی (عج) کار کنیم، مثلاً میتوانیم هیأت را هر هفته و در هر منطقه به یاد یک شهید دانشآموز یا معلم و در منزل آن بزرگوار برگزار نماییم، یا از خانوادهی آن شهید دعوت کنیم که در جلسهی هیأت ما شرکت کنند. این مسأله به لحاظ محتوایی، تأثیر زیادی روی برنامههای ما خواهد داشت و ما را در رسیدن به اهدافمان یاری خواهد نمود.
سخنرانی حجت الاسلام حاجعلیاکبری در جلسهی کادر معاونت فرهنگی اتحادیه (۱۸/۱۰/۸۰)